Ekstremalne Zwiedzanie Niedostępnej Polski

Jaskinia Jasovska

    Jaskinia została prawdopodobnie odkryta w XII w. przez jednego z zakonników zakonu premonstratensów w Jasovie. Później część jaskini zwana Jadalnią służyła okolicznym mieszkańcom i mnichom jako miejsce schronienia w czasach najazdów tatarskich, zagrożenia tureckiego itp. Na ścianach jaskini zachowało się wiele starych napisów i rysunków. Napis z roku 1452, wykonany szwabachą w tzw. Sali Husyckiej, odkryty w 1923 r., mówi o zwycięstwie oddziałów Jana Jiskry nad wojskami regenta Węgier Jana Hunyadyego w bitwie pod Łuczeńcem (1451). Data 1576 w Sali Nietoperzy świadczy, że niektóre głębsze części jaskini znane były już w XVI w. W jaskini znaleziono m.in. sztylet z rzeźbionym zdobieniem, który prawdopodobnie pochodzi z czasów ekspansji tureckiej w XVI-XVII w.
    Pomimo wielowiekowej świadomości o istnieniu jaskini przez długi czas nie prowadzono w niej żadnych regularnych badań, których wyniki byłyby odzwierciedlone w fachowej literaturze. Pierwszy plan jaskini wykonał w 1846 r. w ramach prac związanych z zamiarem jej udostępnienia inżynier Pribil. Plan miał zostać przedstawiony w Koszycach zainteresowanym jaskinią węgierskim przyrodnikom. Jednak gwałtowne podniesienie się poziomu wody w jaskini na dłużej uniemożliwiło jej badanie. Jako pierwszy szczegółowy opis jaskini opublikował w roku 1857 lekarz i przyrodnik z Rożniawy Antal Kiss. Podał on obszerny opis szeregu sal i korytarzy oraz ich szaty naciekowej. Przytoczył obserwacje geologiczne dotyczące atmosfery jaskini (temperatura, ciśnienie) oraz flory i fauny jaskiniowej. Do publikacji dołączył plan jaskini.
    Jaskinia Jasowska jest jedną z najdawniej znanych i wykorzystywanych przez człowieka jaskiń z terenu dzisiejszej Słowacji. Świadczą o tym liczne znaleziska archeologiczne z paleolitu, neolitu i epoki żelaza, a także z młodszych czasów.
    Pierwsze badania archeologiczne i paleontologiczne we wstępnych częściach jaskini wykonali w 1878 r. E. Nyáry i A. Tallóczy. Dalszy etap badań speleoarcheologicznych miał miejsce w 1916 r. Wówczas to geolog dr. T. Kormos wraz ze współpracownikami odkryli liczne fragmenty ceramiki, zaliczone do kultury bukowogórskiej i pilińsko-kyjatyckiej, przedmioty z brązu i wiele materiału osteologicznego.
    Po szeroko zakrojonych badaniach, prowadzonych przez żołnierzy garnizonu w Moldavie nad Bodvou pod kierunkiem Júliusa Zikmunda i odkryciu większości najbardziej interesujących komór i korytarzy zmodernizowano trasę turystyczną i w 1924 r. otwarto ją dla zwiedzających. Od 1926 r. jaskinia posiada oświetlenie elektryczne. Od 1929 r. była ona pod zarządem Klubu Czechosłowackich Turystów, który w 1931 r. wybił nowe, dzisiejsze dolne wejście i udostępnił odcinek zwany Bludisko.
    Jaskinia Jasowska należy do najbardziej znanych jaskiń Parku Narodowego Kras Słowacki. Słynna jest głównie z bogatej szaty naciekowej interesującej rzeźby i genezy podziemnych sal i korytarzy, a także z występowania wielu gatunków nietoperzy, cennych znalezisk archeologicznych oraz z bogatej historii.

↩ Powrót